Havuz pompa debisi hesaplama: devir daim süresinden m³/h'ye

Havuz pompa debisi hesaplama tek bir bölme işlemidir: havuz hacmini hedef devir daim süresine bölersiniz. 75 m³ hacimli bir havuzda 4 saatlik devir daim 18,75 m³/h debi ister. Bu değer pompanın katalog maksimumu değil, tesisatın basma yüksekliğindeki gerçek debisi olmalıdır.

Yayımlanma: 2 Eylül 2026 · Güncelleme: 2 Eylül 2026

Bu yazıda ne var

• Debi formülü, birimleri ve doğru hacim hesabı
• Devir daim süresinin standart üst sınırı ve uygulama bantları
• 5 yaygın havuz ölçüsü için hazır debi tablosu
• Emniyet payının neden yüzdeyle değil kalem kalem verildiği
• Pompa eğrisinden seçim ve filtre sınırı kontrolü

Debi formülü nedir?

Sirkülasyon debisi, saatte kaç metreküp suyun filtreden geçtiğini gösterir:

\[ Q = \frac{V}{T} \]

• Q: gerekli sirkülasyon debisi (m³/h)
• V: havuz hacmi (m³)
• T: hedef devir daim süresi (saat)

EN 16713-2 bu bağıntıyı doğrudan kullanır ve evsel havuzlarda tam devir daim süresini en fazla 8 saatle sınırlar (EN 16713-2:2016). Standart, havuzun kullanılmadığı dönemlerde debinin azaltılabileceğini, fakat 8 saatlik devir koşulunun korunması gerektiğini belirtir.

Hacim hesabında iki hata sık görülür. Birincisi, sığ ve derin uç ortalaması alınmadan yalnızca derin uç derinliğinin kullanılması; bu hacmi ve dolayısıyla debiyi olduğundan büyük gösterir. İkincisi, taşma kanallı havuzlarda denge tankı hacminin katılmaması. Denge tankı, taşan suyu tutan bir ara hacimdir; sirkülasyon debisi bu hacmi de kapsayacak şekilde planlanır. Örnek olarak 125 m²'ye kadar açık havuzlarda denge tankı için metrekare başına 65 litre öngörülür (Engin Mühendislik havuz hesapları).

Devir daim süresi kaç saat seçilmeli?

Kapsam ayrımı burada belirleyicidir. EN 16713 serisi evsel havuzlar içindir; standardın kapsam maddesi, EN 15288-1 kapsamındaki halka açık havuzlara, spalara ve EN 71-8'e göre çocuk havuzlarına uygulanmadığını yazar (EN 16713-2:2016). Halka açık havuzlar EN 15288 serisinin kapsamındadır ve bu standart kendi metninde EN 16582 kapsamındaki evsel havuzlara uygulanmadığını belirtir (EN 15288-1:2018+A1:2024).

TS 11899 ise süre yerine yüklenebilme faktörünü sınırlar: anma yükü \( N = A \times n / a \), yüklenebilme faktörü \( K = N / Q \) ve K değeri 0,6/m³'ü aşamaz; klorlu sistemlerde 0,5, ozon ilaveli sistemlerde 0,6 alınır (TS 11899, TSE 2. Baskı, Nisan 2007). Kullanıcı sayısı yüksek olan site ve tesis havuzlarında hesabın bu yoldan yapılması gerekir.

Sağlık Bakanlığı yönetmeliğinde devir daim süresine ilişkin bir hüküm yoktur; filtrasyon hızı, taze su ilavesi ve dinlendirme süresi de yönetmelikte düzenlenmemiştir (Sağlık Bakanlığı HSGM). Uygulamada konut havuzlarında yaz döneminde 4–6 saat, mevsim geçişlerinde 6–8 saat, ticari havuzlarda 3–4 saat hedeflenir (e-Havuz Market).

Yaygın ölçüler için hazır debi tablosu

Aşağıdaki değerler Q = V / T bölmesinin sonuçlarıdır. Derinlikler ortalama derinliktir.

3 saat sütunu ticari kullanım içindir; villa havuzunda bu debi hem gereksiz enerji hem de gereksiz büyük filtre demektir. 8 saat sütunu evsel havuzların standart üst sınırıdır, yani bundan uzun süre seçilemez.

Aynı hesap yaklaşımını doğrulayan uygulama örnekleri var: 8 × 4 × 1,5 m ölçülerinde 48 m³'lük bir havuz için 6 saatlik devir yaklaşık 8 m³/h debi verir (e-Havuz Market); 50 m³'lük bir havuzda 4 saatlik hedef 12,5 m³/h'ye karşılık gelir (Avrasya Havuz tesisat çözümleri).

Emniyet payı yüzde kaç olmalı?

Sektörde sık duyulan "%10 emniyet payı ekle" kuralının standart bir dayanağı yoktur; getirilen birincil kaynaklarda böyle bir yüzde bulunmuyor veri yok. Bunun yerine payı kalem kalem eklemek daha güvenilirdir çünkü her kalemin ölçülebilir bir karşılığı vardır.

Bu dört kalem eklendiğinde tipik bir villa tesisatında toplam basma yüksekliği 14 mSS civarına çıkar. Katalog debileri de genellikle bu noktaya göre okunur.

Pompa nasıl seçilir?

Debiyi bulmak hesabın yarısıdır. Diğer yarısı, pompanın o basma yüksekliğinde bu debiyi verip vermediğidir. Aşağıdaki tablo, yaygın havuz pompalarının basma yüksekliğine göre debisini gösterir (Havuz.info.tr pompa seçimi).

Tablo, beygir gücüne göre pompa seçmenin neden riskli olduğunu gösteriyor: 1,5 HP pompa 4 mSS'de 33 m³/h verirken 14 mSS'de 12 m³/h'ye iner. Aynı pompa, tesisat kötü tasarlanmışsa hedef debinin üçte birini karşılar.

Seçimden sonra iki kontrol yapılır. Birincisi filtre sınırı: pompa debisi filtrenin izin verdiği maksimum debiyi aşarsa basınç yükselir, filtrasyon verimi düşer ve enerji tüketimi artar; 600 mm çaplı bir filtrede tipik üst sınır yaklaşık 14 m³/h'dir (e-Havuz Market). İkincisi boru hızı: TS 11899 pompa emişinde 1,5 m/s, diğer basma hatlarında 2,5 m/s sınırı koyar (TS 11899).

Havuz pompalarının çoğu yaklaşık 2800 devirde çalışır ve plastik gövdeli modeller pratikte 20 mSS'nin üzerine çıkmaz (Engin Mühendislik). Bu, tesisat kaybını düşük tutmanın pompa büyütmekten daha etkili olduğu anlamına gelir.

Sahada debi nasıl doğrulanır?

Hesap tamamlandıktan sonra sahada iki ölçüm yeterlidir. Pompa emişine takılan vakummetre ve filtre çıkışına takılan manometre okumaları basma yüksekliğine çevrilir: vakum değeri (inHg) 1,13 ile, basınç değeri (psi) 2,31 ile çarpılıp toplandığında toplam basma yüksekliği fit cinsinden bulunur (San Diego County, havuz maksimum debi kılavuzu). Bulunan değer pompa eğrisi üzerinde işaretlenerek gerçek debi okunur.

Ölçülen debi hesaplanandan düşükse sorun genellikle pompada değil hatta olur: ince boru, keskin dirsek, kirli ön filtre sepeti veya kısmen kapalı vana. Zincirin tamamı ve iki çözülmüş proje için havuz hidroliği boyutlandırma yazısına, günlük çalışma süresi için pompa kaç saat çalışmalı yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Havuz pompa debisi nasıl hesaplanır? Havuz hacmi hedef devir daim süresine bölünür: Q = V / T. 5 × 10 × 1,5 m havuzda hacim 75 m³, 4 saatlik hedefte gerekli debi 18,75 m³/h olur. Bulunan değer pompanın çalışma noktasındaki debisi olmalıdır, katalog maksimumu değil.

Pompa debisi filtreden büyük olursa ne olur? Filtre üzerindeki basınç yükselir, kum yatağında kanal oluşur ve filtrasyon verimi düşer. Enerji tüketimi de artar. Bu yüzden pompa debisi filtrenin izin verdiği maksimum debinin altında kalmalıdır (e-Havuz Market).

Devir daim süresi 8 saatten uzun olabilir mi? Evsel havuzlarda olamaz. EN 16713-2, tam devir daim süresini en fazla 8 saat olarak belirler ve kullanılmayan dönemlerde azaltılmış debide bile bu koşulun korunmasını ister (EN 16713-2:2016).

Beygir gücü debi için yeterli bir ölçüt mü? Değil. Aynı 1,5 HP pompa 4 mSS'de 33 m³/h, 14 mSS'de 12 m³/h verir (Havuz.info.tr). Seçim, tesisatın toplam basma yüksekliği hesaplanıp pompa eğrisi üzerinde okunarak yapılır.

Yönetmelik devir daim süresi zorunluluğu getiriyor mu? Getirmiyor. Devir daim süresi, filtrasyon hızı ve taze su ilavesi Sağlık Bakanlığı yönetmeliğinde ve eklerinde düzenlenmemiştir (HSGM). Bu değerler standart ve uygulama düzeyindedir.

Kaynaklar

• EN 16713-2:2016 — Domestic swimming pools, Water systems, Part 2: Circulation systems: https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/a5c3a2b9-a0c3-47f9-b077-5f63df96f0a5/en-16713-2-2016
• EN 15288-1:2018+A1:2024 — Swimming pools for public use, Part 1: Safety requirements for design: https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/e257b2dc-7ea1-4e98-8985-f3f1adb8488b/en-15288-1-2018a1-2024
• TS 11899 — Yüzme Havuzları Genel Kurallar, TSE, 2. Baskı, Nisan 2007: https://eforhavuz.com/pdf/tse.pdf
• T.C. Sağlık Bakanlığı HSGM — Havuz Suları: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/su-guvenligi/havuz-sulari.html
• Havuz.info.tr — Pompa seçimi nasıl yapılır: https://www.havuz.info.tr/havuz-yapimi/pompa-secimi-nasil-yapilir/
• e-Havuz Market — Havuz pompası seçimi: https://www.e-havuzmarket.com/blog/icerik/havuz-pompasi-secimi
• Avrasya Havuz — Havuz tesisatı çözümleri: https://avrasyahavuz.com/havuz-tesisati-cozumleri/
• Termodinamik dergisi — Kum filtresi sorunları: https://www.termodinamik.info/teknik/kum-filtresi-sorunlari
• Engin Mühendislik — Havuz hesapları: https://www.enginmuh.com/havuz.html
• County of San Diego — Pool maximum flow rate determination: https://www.sandiegocounty.gov/content/dam/sdc/deh/fhd/pool/poolmaxflowrate.pdf

İlgili içerikler

• Havuz hidroliği: pompa, filtre ve boru çapını birlikte boyutlandırma
• Kum filtresi boyutu hesaplama: filtrasyon hızı ve yüzey alanı
• Havuz pompası günde kaç saat çalışmalı?
• Havuz elektrik tüketimi hesaplama