Filtrasyon pompası günde kaç saat çalışmalı? Turnover süresi formülü

Günlük filtrasyon süresi tahminle değil, devir daim (turnover) formülüyle bulunur: gerekli süre = havuz hacmi ÷ pompa debisi. EN 16713-2, evsel havuzlarda tam devir daim süresini en fazla 8 saat olarak sınırlar. 45 m³ havuzda 15 m³/h debiyle bir devir 3 saat sürer; günde 2 devir için pompa 6 saat çalışır.

*Yayım: 2 Eylül 2026 · Son güncelleme: 2 Eylül 2026*

Bu yazıda ne var

• Devir daim formülü ve 8 saat kuralının hangi standarttan geldiği
• Hacim ve debiye göre günlük çalışma saati tablosu
• Kullanıcı yüküne göre debi düzeltmesi (TS 11899 yüklenebilme faktörü)
• Filtre çapının koyduğu sınır: filtrasyon hızı m/h tablosu
• Gece tarifesine sığdırma stratejisi ve mevzuatla standart arasındaki kritik ayrım

Devir daim (turnover) süresi nasıl hesaplanır?

\[ T \ (\text{saat}) = \frac{V \ (\text{m}^3)}{Q \ (\text{m}^3/\text{h})} \qquad h_{\text{gün}} = \frac{n \times V}{Q} \]

• \(V\): havuzun su hacmi (uzunluk × genişlik × ortalama derinlik)
• \(Q\): pompanın çalışma noktasındaki debisi; katalogdaki en yüksek değer değil, sistemin basma yüksekliğine karşılık gelen debi
• \(n\): günde istenen devir sayısı

EN 16713-2:2016, evsel havuzların devir daim sistemlerini düzenler ve tam devir daim süresini en fazla 8 saat olarak verir; gerekli debiyi \(Q = V/T\) bağıntısıyla tanımlar, gece azaltılmış debiye izin verirken bunun maksimum devir daim süresini bozmaması gerektiğini belirtir (EN 16713-2:2016). ENERGY STAR'ın havuz teknik referansı da modelleme varsayımı olarak günde 8 saatlik devir daimi ve yılda 2.190 saatlik pompa çalışmasını (günde ortalama 6 saat) kullanır (ENERGY STAR Swimming Pool Technical Reference).

Önemli: bu hüküm yönetmelikte yok

Devir daim süresi, filtrasyon hızı ve taze su ilavesi Sağlık Bakanlığı'nın yüzme havuzları yönetmeliğinde düzenlenmemiştir. Yönetmelik su kalitesi eşiklerini (açık havuzda serbest klor 1–3 mg/L, pH 6,5–7,8, bulanıklık 0,5 NTU) belirler (Resmî Gazete, Ek-1); devir daim ve filtrasyon hükümleri ise standart düzeyindedir: TS 11899 ve EN 16713-2. Ayrıca EN 16713 serisi evsel havuzlar içindir; halka açık havuzlar EN 15288 kapsamına girer. "Yönetmelik 4 saat devir daim şart koşuyor" biçimindeki ifadeler bu yüzden yanlıştır.

Hacim ve debiye göre günde kaç saat?

Aşağıdaki tablo, günde 2 tam devir hedefiyle (yani 8 saatlik devir daim sınırının rahatça altında kalarak) gereken çalışma saatini verir: \(h = 2V/Q\).

Tablonun okunuşu: 100 m³ havuzda 12 m³/h debiyle 2 devir için 16,7 saat gerekir — yani küçük pompa uzun süre çalışmak zorundadır ve elektrik kalemi büyür. Aynı havuzda 20 m³/h debi bunu 10 saate indirir. Ama debiyi büyütmenin de bir sınırı var: filtre.

Pompanın gerçek çalışma noktası debisi, basma yüksekliğine bağlıdır. Üretici performans tablolarında aynı pompanın debisi basma yüksekliği arttıkça düşer (Gemaş pompa performans tabloları). Hesabı katalogdaki tepe debiyle yaparsanız gerçek devir daim süresi hedefin üzerine çıkar. Debinin nasıl bulunacağı havuz pompa debisi hesaplama yazısında ele alınıyor.

Filtre çapı çalışma saatini nasıl sınırlar?

Filtreden geçen suyun hızı (m/h), debinin filtre kesit alanına bölünmesiyle bulunur. TS 11899, tek tabakalı tatlı su filtrelerinde filtrasyon hızını açık havuzlarda en çok 12 m/h, kapalı havuzlarda en çok 30 m/h; çok tabakalı filtrelerde sırasıyla 15 m/h ve 50 m/h olarak sınırlar (TS 11899).

Tablo, sektörde çok tartışılan bir gerçeği açığa çıkarır: evsel havuzlarda yaygın olarak Ø600 filtreyle 14–15 m³/h debi kullanılır, bu da yaklaşık 50 m/h filtrasyon hızı demektir — TS 11899'un açık havuzlar için verdiği 12 m/h sınırının çok üzerinde. TS 11899 bir tesis standardıdır ve halka açık havuzların su hazırlama tesisleri için yazılmıştır. Evsel havuzda daha küçük filtreyle çalışmak mümkündür; ancak yüksek hız, ince partikülleri tutma performansını düşürür ve ters yıkama sıklığını artırır. "Pompayı büyütüp süreyi kısaltma" fikri de bu yüzden filtrede duvara çarpar. Doğru filtre boyutu için havuz filtre boyutu hesaplama yazısına bakın.

Kullanıcı yükü ve sıcaklık süreyi nasıl değiştirir?

TS 11899, gereken debiyi kullanıcı yüküne bağlar. Anma yükü \(N = A \times n / a\) ile hesaplanır; yüklenebilme faktörü \(K = N/Q\) ise klorlu sistemlerde en çok 0,5 kişi/m³, ozonlu sistemlerde en çok 0,6 olabilir (TS 11899). Bunu ters çevirin:

\[ Q_{\text{gerekli}} \ge \frac{N}{0{,}5} \]

Yani 8 kişilik bir aile ve misafir yüküyle çalışan 45 m³'lük bir havuzda, hacim hesabı 5,6 m³/h derken yük hesabı 16 m³/h ister. İki hesaptan büyük olan geçerlidir. Kalabalık kullanım günlerinde çalışma saatini uzatmanın teknik gerekçesi de budur.

Sıcaklık tarafında sayısal bir standart hükmü yoktur; su sıcaklığı yükseldikçe klor tüketimi ve organik yük arttığı için filtrasyon süresinin uzatılması gerekir. Bu düzeltmenin sayısal katsayısını doğrulanmış bir birincil kaynakta bulamadığımız için veri yok bırakıyoruz. Pratik kural olarak, serbest klor ölçümünüz 1–3 mg/L bandının alt sınırına düşüyorsa süre kısa demektir.

Halka açık havuzlarda ise durum farklıdır: TS 11899, su hazırlama tesisinin kesintisiz çalışmasını, işletme öncesinde 15 dakika ve işletme sırasında saatte 10 dakika ek su devir daimi yapılmasını öngörür (TS 11899).

Çalışma saati gece tarifesine nasıl sığdırılır?

Üç zamanlı mesken tarifesinde gece dilimi 22:00–06:00 aralığıdır ve tam 8 saattir; bu, EN 16713-2'nin maksimum devir daim süresiyle birebir örtüşür. Nisan 2026 mesken üç zamanlı tarifesinde gece birim fiyatı 3,23 TL/kWh, puant (17:00–22:00) birim fiyatı 6,79 TL/kWh olarak verilmiştir (üç zamanlı mesken tarifesi).

Pratik öneri: yoğun kullanım biten akşam saatinde kısa bir yüzey temizliği turu, gövde filtrasyonunun büyük bölümü ise gece penceresinde. Böylece hem devir daim korunur hem puant dilimden kaçınılır. Bu kararın faturaya etkisini panel havuz elektrik tüketimi hesaplama yazısındaki tarife tablolarıyla, tüm işletme kalemleriyle birlikte etkisini havuzun yıllık işletme maliyeti hesabı yazısında görebilirsiniz. Ekipman seçimi ve yatırım tarafı için havuz fiyatları sayfası referans alınabilir.

Sık sorulan sorular

Havuz pompası günde kaç saat çalışmalı? Süre hacme ve debiye bağlıdır. EN 16713-2 evsel havuzlarda tam devir daim süresini en fazla 8 saat olarak sınırlar. 45 m³ havuzda 15 m³/h debiyle bir devir 3 saat sürer; günde 2 devir hedefi 6 saatlik çalışma demektir.

Pompayı 24 saat çalıştırmak gerekir mi? Evsel havuzlarda gerekmez; devir daim süresi sağlandığı sürece kesintili çalışma yeterlidir. TS 11899, halka açık havuzların su hazırlama tesisleri için kesintisiz çalışma öngörür. İki kapsamı karıştırmamak gerekir.

Devir daim süresi yönetmelikte kaç saat olarak yazıyor? Yönetmelikte devir daim süresi düzenlenmemiştir. Yönetmelik su kalitesi eşiklerini belirler; devir daim süresi ve filtrasyon hızı TS 11899 ile EN 16713-2 standartlarında yer alır. Bu ayrım, teklif ve şartname yazarken kritiktir.

Pompayı büyütüp süreyi kısaltabilir miyim? Sınırlı ölçüde. Debiyi artırmak filtrasyon hızını yükseltir; TS 11899 tek tabakalı filtrelerde açık havuzlar için 12 m/h, kapalı havuzlar için 30 m/h sınırı verir. Filtre çapı yetersizse büyük pompa, filtrasyon kalitesini düşürür.

Kalabalık kullanımda süreyi ne kadar uzatmalıyım? TS 11899'un yüklenebilme faktörüne göre klorlu sistemde gereken debi, aynı anda havuzdaki kişi sayısının iki katı m³/h'dir. 8 kişi için 16 m³/h gerekir; mevcut debiniz düşükse süreyi bu oranda uzatmanız gerekir.

Gece azaltılmış debiyle çalışmak standartlara uygun mu? EN 16713-2 gece azaltılmış debiye izin verir; koşulu, azaltılmış debinin maksimum devir daim süresini bozmamasıdır. İnvertörlü pompalarda bu, düşük devirde uzun süre çalışarak sağlanır.

Kaynaklar

• EN 16713-2:2016, Domestic swimming pools — Water systems — Part 2: Circulation systems (tam devir daim süresi en fazla 8 saat; Q = V/T) — https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/a5c3a2b9-a0c3-47f9-b077-5f63df96f0a5/en-16713-2-2016
• TS 11899/Nisan 2007, Yüzme havuzları — Su hazırlama tesisi ve işletme (filtrasyon hızı, yüklenebilme faktörü, kesintisiz işletme, ters yıkama) — https://eforhavuz.com/pdf/tse.pdf
• Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartlarına Dair Yönetmelik, Ek-1 (serbest klor 1–3 mg/L, pH 6,5–7,8, bulanıklık 0,5 NTU) — https://api.kmo.org.tr/uploads/portal/resimler/ekler/ca41479ac167979_ek.pdf
• ENERGY STAR, Swimming Pool Technical Reference (8 saatlik devir daim ve 2.190 saat/yıl pompa varsayımı) — https://www.energystar.gov/sites/default/files/2024-10/Swimming_Pool_Tech_Ref.pdf
• Üç zamanlı mesken tarifesi saat dilimleri ve birim fiyatları (Nisan 2026) — https://gazelektrik.com/enerji-piyasalari/elektrik-fiyatlari
• EPDK, Elektrik Faturalarına Esas Tarife Tabloları — https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-1327/elektrik-faturalarina-esas-tarife-tablolari
• Gemaş Export 2023 kataloğu (pompa debi–basma yüksekliği performans tabloları) — https://gemas.com.tr/download/Gemas%20Export%202023.pdf

İlgili içerikler

• Havuzun yıllık işletme maliyeti: kalem kalem hesap
• Panel havuz elektrik tüketimi hesaplama
• Havuz pompa debisi hesaplama
• Havuz filtre boyutu hesaplama
• Havuz fiyatları