Havuz mevzuatı, ruhsat ve güvenlik: 28 soruda tam yanıt

Türkiye'de havuz işletmesinin çerçevesini Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartlarına Dair Yönetmelik kurar. Yönetmelik pH'ı 6,5-7,8, açık havuzda serbest kloru 1-3 mg/L, bulanıklığı 0,5 NTU ile sınırlar ve aylık denetim öngörür. Elektrik tarafında ise kaçak akım rölesi 30 mA sınırıyla zorunludur.

Bu sayfada ne var:

• Yönetmelik kapsamı ve dayanağına ilişkin 4 soru
• Su kalitesi eşikleri, denetim, numune ve kayıt üzerine 7 soru
• Personel, ruhsat ve imar konusunda 7 soru
• Elektrik güvenliği bölgeleri ve IP sınıfları üzerine 4 soru
• Site havuzu sorumluluğu ve çocuk güvenliği üzerine 6 soru

Hangi havuzlar yönetmelik kapsamında?

Havuz mevzuatı hangi havuzları kapsıyor?

Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartlarına Dair Yönetmelik, halkın kullanımına açık yüzme havuzlarını kapsar. Turizm tesisleri, siteler, oteller ve belediye tesislerindeki havuzlar bu çerçevededir. Kapsam ayrıntısı ve tanımlar için yüzme havuzu yönetmeliği rehberi sayfasındaki madde çözümlemesine bakabilirsiniz. Belirleyici ölçüt, havuzun halkın kullanımına açık olup olmadığıdır.

Yönetmeliğin yayım tarihi ve dayanağı nedir?

Yönetmelik 6 Mart 2011 tarihli ve 27866 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; adı 15 Aralık 2011 tarihli ve 28143 sayılı Resmî Gazete değişikliğiyle güncellendi. Ek-1 ile Ek-6 arasındaki ekler su kalitesi eşiklerini, ölçüm sıklığını ve kayıt formlarını belirler. Mevzuat kaydı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde tutulur.

Villa havuzu bu yönetmeliğe tabi mi?

Yönetmelik halkın kullanımına açık havuzları hedefler; tek ailenin kullandığı özel villa havuzu bu kapsamın dışında kalır. Ancak elektrik güvenliği, topraklama ve imar hükümleri özel havuzda da geçerlidir. Standart tarafındaki ayrım için havuz standartları ve TSE/EN karşılaştırması sayfasına bakılabilir. Özel havuzda da can güvenliği önlemleri ihmal edilmemelidir.

Yönetmelikte devir daim süresi ve filtrasyon hızı var mı?

Yönetmelikte devir daim süresi, filtrasyon hızı, taze su miktarı ve Legionella için sayısal bir hüküm bulunmuyor. Bu değerler standartlardan gelir: TS 11899 taze suyu yüzücü başına günde 30 litre olarak verir, EN 16713-2:2016 devir daim süresini 8 saat üst sınırıyla tanımlar.

Su kalitesinde hangi eşikler bağlayıcı?

Aşağıdaki tablo yönetmeliğin eklerindeki temel eşikleri tek yerde toplar.

Kaynak: Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartlarına Dair Yönetmelik.

Havuz suyunda serbest klor kaç mg/L olmalı?

Ek-1'e göre kapalı havuzda serbest klor 1-1,5 mg/L, açık havuzda 1-3 mg/L aralığındadır. Ozon, ultraviyole veya klor dioksit ile birlikte kullanıldığında aralık 0,3-0,6 mg/L'ye iner. Ölçüm günlük yapılır ve sonuç havuz kenarındaki panoda ilan edilir. Sonuç ayrıca günlük kayıt formuna işlenir ve bir yıl saklanır.

pH ve bağlı klor sınırı nedir?

Yönetmelik pH için 6,5-7,8 aralığını, bağlı klor için en çok 0,2 mg/L değerini belirler. Siyanürik asit 100 mg/L'yi, alkalinite 30-180 mg/L bandını aşmamalıdır. Bağlı klor sınırının aşılması, taze su takviyesi ve havalandırma yetersizliğinin en yaygın göstergesidir. Düzeltme yapıldıktan sonra ölçüm tekrarlanır ve kayda geçirilir.

Bulanıklık ve su sıcaklığı sınırları nedir?

Ek-2'ye göre bulanıklık 0,5 NTU'yu aşmamalı; su sıcaklığı kapalı havuzda 26-28 °C, açık havuzda 26-38 °C aralığında olmalıdır. Bulanıklık aynı zamanda görünürlük ve güvenlik parametresidir: dip görünmediğinde cankurtaranın müdahale süresi uzar, risk artar. Bu nedenle bulanıklık her gün ölçülür ve kayıt altına alınır.

Havuz ne sıklıkta denetlenir ve uygunsuzlukta ne olur?

Havuzlar il sağlık müdürlüğü tarafından ayda bir denetlenir; uygun bulunan tesise Ek-5'teki Temiz Havuz Sertifikası verilir. Mikrobiyolojik uygunsuzluk tespit edildiğinde havuzun faaliyeti doğrudan durdurulur. Kimyasal uygunsuzlukta ise düzeltme ve yeniden numune süreci işletilir. Sertifika, denetim sonucunun tesiste görünür biçimde belgelenmesini sağlar.

Numune ne sıklıkla alınır, kayıt nasıl tutulur?

Havuz suyu numunesi nereden alınır?

Numune, havuz kenarından 50 santimetre içeriden ve su yüzeyinin 20 santimetre altından alınır. Numune alma tekniği, kap seçimi ve zincir kaydı laboratuvar sonucunun geçerliliğini belirler. Ayrıntılı prosedür için havuz suyu numune alma ve laboratuvar sayfasına bakabilirsiniz. Numune kabı steril olmalı ve alım saati kayda geçmelidir.

Numune hacmi ve taşıma süresi ne olmalı?

Mikrobiyolojik analiz için en az 500 ml numune alınır, (5±3) °C'de saklanır ve 12 saat içinde laboratuvara ulaştırılır. Kimyasal analiz için en az 1.000 ml numune gerekir ve süre 24 saattir. Süre aşıldığında sonuç temsil değerini yitirir. Taşımada soğuk zincirin korunması, sonucun güvenilirliği için şarttır.

Ölçüm kayıtları ne kadar süre saklanır?

Analiz raporları ve ölçüm kayıtları bir yıl süreyle saklanır. Ek-4 ölçüm sıklığını belirler: sıcaklık günde en az üç kez, pH ve serbest klor günlük, siyanürik asit günlük, alkalinite haftalık. Kayıtlar Ek-6'daki form üzerinden iki nüsha tutulur. Denetimde bu kayıtların eksiksiz ve okunabilir sunulması istenir.

Kaynak: Yönetmelik Ek-3 ve Ek-4.

Havuzda hangi görevliler zorunlu?

Havuzda hangi personel bulundurulmak zorunda?

Yönetmelik üç görev tanımlar: mesul müdür, havuz suyu operatörü ve sertifikalı cankurtaran. Bu üç görevin tesiste bulunması zorunludur; personel belgeleri denetimde istenir. Geçici Madde 2 ile personel şartına uyum için 31 Mayıs 2012 tarihine kadar süre tanınmıştı. Görevlerin tek kişide birleşmesi denetimde sorun yaratabilir.

Havuz suyu operatörü belgesi nedir?

Havuz suyu operatörü, suyun günlük ölçümlerini yapan ve kimyasal dozajı yöneten belgeli personeldir. Ek-4'teki ölçüm takvimini uygulamak, kayıt tutmak ve uygunsuzlukta müdahale etmek görevidir. Belgenin kapsamı ve eğitim içeriği için havuz suyu operatör belgesi sayfasına bakabilirsiniz. Belge olmadan dozaj sorumluluğunun devredilmesi uygun değildir.

Cankurtaran sertifikası zorunlu mu?

Zorunludur. Halkın kullanımına açık havuzda sertifikalı cankurtaran bulundurmak yönetmelik gereğidir. Kamuya açık havuzların işletme güvenliğine ilişkin uluslararası çerçeve ise EN 15288-2:2018 standardında tanımlıdır; bu standart Türk Standartları Enstitüsü tarafından 28 Ocak 2019'da kabul edilmiştir. Cankurtaran sayısı havuz alanı ve kullanıcı yoğunluğuna göre planlanır.

Havuz için ruhsat ve imar koşulları nedir?

Havuz yapmak için ruhsat gerekir mi?

Havuz bir yapı olduğu için imar mevzuatına tabidir ve belediyeden izin alınması gerekir. İzin süreci projelendirme, ruhsat başvurusu, yapı denetimi ve kullanma izni adımlarını içerir. Adım sırası ve belge listesi için havuz ruhsatı ve izin süreci sayfasına bakabilirsiniz. Ruhsatsız yapılan havuzda yıkım ve para cezası riski doğar.

Açık havuz taban alanına dahil mi?

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 20. maddesinde, belirli koşulların birlikte sağlanması hâlinde açık havuzun taban alanına dahil edilmeyeceği düzenlenmiştir. Muafiyet üç koşula bağlıdır ve bahçe alanının yüzde yirmisi ile sınırlıdır. Ayrıntı için havuz imar, taban alanı ve emsal sayfasına bakılabilir. Koşullardan biri sağlanmazsa havuz taban alanına dahil edilir.

Havuz emsale dahil mi, çekme mesafesi ne kadar?

Emsal hesabına dahil edilme ve komşu parsele bırakılacak çekme mesafesi, imar planı ve yerel uygulama kararlarına göre değişir. Yönetmeliğin bu iki konudaki sayısal hükümleri veri yok: doğrulanmış metin üzerinden teyit edilmeden rakam verilmemelidir. Belediyenizin imar durumu belgesi bağlayıcıdır. Bu nedenle proje öncesinde imar durumu yazılı olarak alınmalıdır.

Kapalı havuz ile açık havuzun imar açısından farkı nedir?

Kapalı havuz üstü örtülü bir yapı olduğundan taban alanı ve emsal değerlendirmesi açık havuzdan farklı işler. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 19. maddesi yapı düzenine ilişkin esasları belirler. Örtü, tente veya hareketli kapak eklenmesi, yapının imar statüsünü değiştirebileceği için başvuru öncesi sorulmalıdır.

Havuz elektrik güvenliğinde neler zorunlu?

Havuz çevresindeki elektrik tesisatı TS HD 60364-7-702 kapsamında üç bölgeye ayrılır.

Kaynak: EMO bülteni, havuz ve çeşme tesisatları ve EMO periyodik kontrol kriterleri.

Havuz çevresinde elektrik bölgeleri nasıl tanımlanır?

Bölge 0 havuzun içi ile oyuklar ve ayak kanallarıdır. Bölge 1 kenardan 2 metre yatay, zeminden 2,5 metre yüksekliğe kadar uzanır; atlama kulesi veya kaydırak varsa sınır çevreden 1,5 metredir. Bölge 2, Bölge 1'i dıştan 1,5 metre çevreler. Süs havuzlarında Bölge 2 tanımlanmaz.

Bölge 0 ve Bölge 1'de hangi gerilim kullanılabilir?

Bu iki bölgede yalnızca 12 volt alternatif akım veya 30 volt doğru akım anma gerilimli SELV besleme kullanılabilir; SELV kaynağı bölgelerin dışına yerleştirilir. Bölge 0'da kablo ekleri, priz, anahtar, ısıtıcı ve dağıtım kutusu bulunması yasaktır. Tehlikeli dokunma gerilimi sınırı 25 volt alternatif akımdır.

Kaçak akım rölesi kaç mA olmalı?

Havuz tesisatında hangi koruma yöntemi seçilirse seçilsin, anma artık akımı 30 miliamperi aşmayan kaçak akım koruma cihazı kullanılması gerekir. Bu değer periyodik kontrol kriterlerinde de aynı biçimde geçer. Bileşen bazlı kontrol listesi için havuz elektrik güvenliği sayfasına bakabilirsiniz. Rölenin test düğmesiyle işlevi düzenli olarak denetlenmelidir.

Havuz aydınlatmasında hangi IP koruma sınıfı gerekir?

Su altı armatürü Bölge 0'da en az IPX8 korumaya sahip olmalı, su jeti varsa IPX5 ile birlikte değerlendirilmelidir. Bölge 1'de IPX5, su püskürtmesi yoksa IPX4 yeterlidir. Bölge 2'de iç mekânda IPX2, dış mekânda IPX4 aranır. Izgara açıldığında koruma en az IPXXB olmalıdır.

Site havuzunda sorumluluk kimde?

Site havuzu ortak alan mıdır?

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 4. maddesi ortak yerleri sayar ve sayılanlar dışında ortaklaşa kullanma ve faydalanma için zaruri olan diğer yerleri de ortak yer kabul eder. Site havuzu bu tanım içinde değerlendirilir. Sorumluluk çerçevesi için site havuzu hukuki sorumluluk sayfasına bakılabilir.

Site bahçesine sonradan havuz yapılabilir mi?

Kanunun 19. maddesine göre kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesis yaptıramaz. Sonradan havuz yapımı bu nedenle nitelikli çoğunluk kararı ve imar izni gerektirir. Kararsız yapılan tesis eski hâle getirilebilir.

Havuz işletme giderleri nasıl paylaşılır?

Kanunun 20. maddesine göre bakım, koruma ve işletme giderleri kat maliklerince arsa payı oranında karşılanır; kapıcı ve bahçıvan giderlerine ise eşit olarak katılınır. Kat maliki ortak yerden faydalanmaktan vazgeçtiğini söyleyerek ödemekten kaçınamaz. Gecikmede aylık yüzde beş gecikme tazminatı uygulanır. Yönetici bu giderleri Kanunun 35. maddesi kapsamında yürütür.

Çocuk güvenliği için hangi önlemler gerekir?

Çocuk havuzunda derinlik ve su yenileme kuralı nedir?

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, çocuk havuzlarında derinliğin 50 santimetreyi aşmamasını ve suyun ayda bir tamamen boşaltılarak yenilenmesini belirtir. Diğer havuzlarda su yılda en az bir kez tamamen değiştirilir. Derinlik bilgisi havuzun dört yönünde yazılı olarak bulunmalıdır. Ayrıca her 20 kişi için bir duş ve tuvalet öngörülür.

Türkiye'de havuzda boğulma verileri ne gösteriyor?

Sistematik derlemede aktarılan 2005-2017 verisinde 18 yaş altı boğulma ölümlerinin 182'si havuzda gerçekleşmiştir. Aynı veri setinde ölümlerin yüzde 79,1'i erkeklerde görülmüş; 0-4 yaş grubunda oran 100.000'de 0,73, 15-17 yaş grubunda 100.000'de 2,11 hesaplanmıştır. Havuzun ülke genelindeki payı için tek bir oran yoktur.

Havuz alarmı ve bariyer zorunlu mu?

Yönetmelikte alarm ve bariyer için sayısal bir zorunluluk hükmü bulunmuyor; bu önlemler standart ve iyi uygulama düzeyinde ele alınır. EN 15288-1 tasarım güvenliğini, EN 15288-2 işletme güvenliğini tanımlar. Alarm tiplerinin karşılaştırması havuz güvenlik alarmı nedir sayfasında ele alınıyor. Bariyer yüksekliği ve kapı kilidi seçimi risk değerlendirmesine göre yapılır.

Kaynaklar

• Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartlarına Dair Yönetmelik (RG 6/3/2011-27866; ad değişikliği RG 15/12/2011-28143), Ek-1 ile Ek-6 dahil tam metin, Kimya Mühendisleri Odası barındırması: https://api.kmo.org.tr/uploads/portal/resimler/ekler/ca41479ac167979_ek.pdf
• Aynı yönetmeliğin ikinci kurumsal barındırması (ALS Türkiye mevzuat arşivi): https://www.alsglobal.eu/media-tr/mevzuat/yuzme-havuzlarinin-tabi-olacagi-saglik-esaslari-hakkinda-yonetmelik.pdf
• Mevzuat Bilgi Sistemi kaydı (robots kısıtı nedeniyle otomatik getirilemedi, kayıt referansı olarak verilmiştir): https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=14777&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, havuz suları bilgi sayfası — su yenileme, çocuk havuzu derinliği, derinlik işaretleme: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/su-guvenligi/havuz-sulari.html
• TS 11899 Yüzme Havuzları — Suyun Hazırlanması, Tekniği ve Denetim Esasları (Nisan 2007): https://eforhavuz.com/pdf/tse.pdf
• EN 16713-2:2016, havuz su sistemleri — devir daim ve boru hızları: https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/a5c3a2b9-a0c3-47f9-b077-5f63df96f0a5/en-16713-2-2016
• EN 15288-1:2018+A1:2024, kamuya açık havuzlar — tasarım güvenlik gerekleri: https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/e257b2dc-7ea1-4e98-8985-f3f1adb8488b/en-15288-1-2018a1-2024
• EN 15288-2:2018, kamuya açık havuzlar — işletme güvenlik gerekleri: https://www.en-standard.eu/bs-en-15288-2-2018-swimming-pools-for-public-use-safety-requirements-for-operation/
• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Madde 19 ve Madde 20 (İnşaat Mühendisleri Odası barındırması): https://www.imo.org.tr/Eklenti/9040,tiklayinizpdf.pdf%3F0
• Elektrik Mühendisleri Odası bülteni, havuz ve süs havuzu tesisatlarında bölgeler, SELV ve IP koşulları: https://www.emo.org.tr/ekler/cf6bf7808978728_ek.pdf?dergi=886
• Elektrik Mühendisleri Odası, elektrik tesislerinin periyodik kontrol kriterleri — 30 mA kaçak akım koruması, dokunma gerilimi, potansiyel dengeleme: https://www.emo.org.tr/ekler/fe9dac1e3e87cc7_ek.pdf?tipi=1&turu=X&sube=0
• Kat Mülkiyeti Kanunu (Kanun No. 634), Madde 4, 19, 20 ve 35: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.634.pdf
• Türkiye'de boğulmalara ilişkin sistematik derleme (PMC): https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10877921/
• WHO, *Guidelines for Safe Recreational Water Environments Volume 2* (2006): https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/43336/9241546808_eng.pdf

Not: mevzuat.gov.tr üzerindeki yönetmelik arama kayıtları robots kısıtı nedeniyle otomatik olarak getirilemedi; yönetmelik hükümleri meslek odası ve kurumsal PDF barındırmalarından doğrulandı. Kat Mülkiyeti Kanunu metni ise mevzuat.gov.tr PDF adresinden doğrulanabildi. Emsal ve çekme mesafesine ilişkin sayısal hükümler açık bırakıldı.

İlgili içerikler

• Yüzme havuzu yönetmeliği rehberi
• Havuz standartları: yönetmelik, TSE ve EN
• Havuz suyu numune alma ve laboratuvar
• Havuz suyu operatör belgesi
• Havuz elektrik güvenliği
• Havuz imar, taban alanı ve emsal
• Site havuzu hukuki sorumluluk
• Havuz ruhsatı ve izin süreci
• Havuz güvenlik alarmı nedir