Havuz kapasite hesabı: kaç kişi girebilir, pik saatte ne kadar debi gerekir
Havuz kapasite hesabı kişi sayısı formülü: kişi başına su yüzeyi, yüklenebilme faktörü, pik saat filtrasyon debisi, taze su ve duş-tuvalet kapasitesi.
Havuz kapasite hesabı kişi sayısını su yüzeyine böler: TS 11899, derinliği 1,35 m'yi geçen havuzlarda kişi başına 4,5 m², derinliği değişen ve sığ havuzlarda 2,7 m², çocuk havuzlarında 2 m² su yüzeyi ister. Bulunan kişi sayısı hem filtrasyon debisini hem taze su ve duş ihtiyacını belirler.
*Yayım: 2 Eylül 2026 · Son güncelleme: 2 Eylül 2026*
Bu yazıda ne var
- Anma yükü formülü ve havuz tipine göre kişi başına su yüzeyi değerleri
- Yüklenebilme faktörü K ve neden 0,6/m³ üst sınırı var
- Alana göre kişi sayısı ve gerekli pik saat debisi tablosu
- Taze su gereksinimi: yüzücü başına 30 L/gün
- Duş ve tuvalet sayısı: her 20 kişiye 1 birim
- Kapasitenin hangi kısmı yönetmelikte, hangi kısmı yalnızca standartta
Havuz kapasitesi hangi formülle bulunur?
TS 11899 kapasiteyi "anma yükü" olarak tanımlar ve şu formülü verir:
\[ N = \frac{A \times n}{a} \]
Burada *N* aynı anda havuzda bulunabilecek kişi sayısı, *A* havuz su yüzeyi alanı (m²), *n* havuz sayısı ve *a* kişi başına gerekli su yüzeyi alanıdır (m²/kişi) (TS 11899/Nisan 2007).
Belirleyici değişken *a*'dır ve havuz tipine göre değişir:
| Havuz tipi | Derinlik | Kişi başına su yüzeyi *a* (m²) | Anma yükü |
|---|---|---|---|
| Atlama havuzu | — | 4,5 | N = 0,222 × A |
| Derin havuz | > 1,35 m | 4,5 | N = 0,222 × A |
| Derinliği değişen havuz | 0,30–1,80 m | 2,7 | N = 0,37 × A |
| Sığ havuz | 0,60–1,35 m | 2,7 | N = 0,37 × A |
| Çocuk havuzu | ≤ 0,50 m | 2,0 | N = 0,5 × A |
| Terapi havuzu | — | 4,0 | N = 0,25 × A |
| Küçük havuz | — | 12,0 | N = 0,083 × A |
Kaynak: TS 11899/Nisan 2007. Masaj havuzunda hesap alan üzerinden değil oturma yeri üzerinden yapılır: her oturma yeri için 3 kişi kabul edilir. Kaydıraklı havuzda ise anma yükü, her kaydırak için (0,37 × A / k) + 35 formülüyle bulunur ve en az 60 kişi alınır.
Yüklenebilme faktörü nedir, neden 0,6 sınırı var?
Kişi sayısını tek başına bilmek yetmez; o kişi sayısının ne kadar suyla desteklendiği önemlidir. TS 11899 bunu yüklenebilme faktörüyle ölçer:
\[ K = \frac{N}{Q} \]
*Q* su hazırlama tesisinin debisi (m³/h), *K* ise metreküp başına düşen kişi sayısıdır. Standart üst sınırı 0,6/m³ olarak koyar; klor ile dezenfeksiyonda 0,5, ozonlu sistemlerde 0,6 değeri kullanılır (TS 11899).
Formülü ters çevirdiğinizde tesisin taşıması gereken pik saat debisi çıkar: \( Q = N / K \). Yani 74 kişilik anma yükü olan bir sığ havuz, klorlu sistemde saatte 148 m³ debi ister. Pik saatte bu debiyi karşılayamayan bir tesis, kalabalık günlerde su kalitesi sınırlarını tutamaz.
Alana göre kişi sayısı ve debi ne çıkar?
Aşağıdaki tablo, formüllerin doğrudan sonucudur. Debi kolonları \( Q = N/K \) ile hesaplanmıştır.
| Su yüzeyi (m²) | Sığ havuz kişi (a=2,7) | Sığ havuz debi K=0,5 (m³/h) | Derin havuz kişi (a=4,5) | Derin havuz debi K=0,5 (m³/h) |
|---|---|---|---|---|
| 100 | 37 | 74 | 22 | 44 |
| 200 | 74 | 148 | 44 | 89 |
| 300 | 111 | 222 | 67 | 133 |
| 400 | 148 | 296 | 89 | 178 |
| 500 | 185 | 370 | 111 | 222 |
Tablonun okunma biçimi önemli: sağdaki iki kolon aynı alanın derin havuz olarak yapıldığında kapasitenin nasıl düştüğünü gösteriyor. Aynı 300 m²'lik su yüzeyi sığ düzenlendiğinde 111, derin düzenlendiğinde 67 kişi taşır; aradaki 44 kişilik fark tasarım kararının doğrudan sonucudur. Site ve tesis havuzlarında derinliğin gereksiz artırılması hem kapasiteyi düşürür hem ısıtılacak su hacmini büyütür. Buna karşılık kapasitenin yüksek çıkması tek başına iyi değildir: yüksek anma yükü, karşılığında daha büyük debi ve daha geniş filtre yüzeyi ister.
Ozonlu sistemlerde K=0,6 kullanıldığında aynı kişi sayısı için gereken debi yaklaşık %17 düşer: 200 m² sığ havuzda 148 m³/h yerine 124 m³/h. Bu, ozon veya UV yatırımının hidrolik tarafta neyi değiştirdiğini gösteren en somut sayıdır.
Debi belirlendikten sonra pompa ve boru seçimi hidrolik sınırlarla yapılır. TS 11899 emiş ve pompa–filtre hattında akış hızını 1,5 m/s, diğer basma hatlarında 2,5 m/s, havuzdan emiş borusunda 1 m/s ve emiş kapağı net kesitinde 0,5 m/s ile sınırlar (TS 11899). Debi-boru-pompa zincirini kurmak için havuz pompa debisi hesaplama ve havuz hidrolik boyutlandırma yazılarındaki adımları izleyin.
Filtre yüzeyi de aynı debiden çıkar. Tek tabakalı kum filtresinde filtrasyon hızı açık havuzlarda 12 m/h, kapalı havuzlarda 30 m/h; çok tabakalı filtrelerde sırasıyla 15 m/h ve 50 m/h üst sınırındadır (TS 11899). 148 m³/h debi, açık havuzda tek tabakalı filtreyle en az 12,3 m² filtre yüzeyi demektir. Yüzey-çap dönüşümü için havuz filtre boyutu hesaplama yazısına bakın.
Kapasiteye bağlı taze su ihtiyacı ne kadar?
Bu kalem çoğu işletme bütçesinde eksiktir. TS 11899, havuz suyuna eklenecek taze suyu kullanıcı sayısına bağlar: "yüzücü başına en az 30 L/gün" (TS 11899). Kapasiteyi bildiğinizde günlük ve sezonluk tazeleme hacmi doğrudan çıkar.
| Su yüzeyi (m²) | Sığ havuz anma yükü (kişi) | Günlük taze su (m³) | 120 günlük sezon (m³) |
|---|---|---|---|
| 100 | 37 | 1,11 | 133 |
| 200 | 74 | 2,22 | 267 |
| 300 | 111 | 3,33 | 400 |
| 400 | 148 | 4,44 | 533 |
Bu tablodaki değerler anma yükünün tamamının her gün havuza girdiği varsayımıyla hesaplanmıştır; gerçek kullanıcı sayısı düştüğünde tazeleme de düşer. Bu yüzden kayıt defterinde günlük kullanıcı sayısı alanı tutulması gerekir.
Taze su tek başına yeterli değil; suyun devir daim rejimi de tanımlıdır. Standart, ek suyun işletmeye başlamadan 15 dakika önce ve işletme sırasında saatte en az 10 dakika devir daim edilmesini, denge deposuna otomatik takviyenin en çok 3 saatte bir gerçekleşmesini öngörür (TS 11899).
Soyunma, duş ve tuvalet kapasitesi nasıl belirlenir?
Su tarafı doğru boyutlandırılmış bir havuzda darboğaz genelde ıslak hacimlerdedir. Sağlık Bakanlığı'nın havuz işletme kuralları bu sayıyı kullanıcı sayısına bağlar:
"Yüzme havuzunda en az yirmi kişiye bir duş olacak şekilde duş bulunmalıdır. ... Havuz alanında en az yirmi kişiye bir tuvalet olacak şekilde soyunma odaları ve duşlara yakın tuvaletler bulunmalıdır."
— Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü
| Anma yükü (kişi) | Asgari duş | Asgari tuvalet |
|---|---|---|
| 37 | 2 | 2 |
| 74 | 4 | 4 |
| 111 | 6 | 6 |
| 148 | 8 | 8 |
| 185 | 10 | 10 |
Tuvalet ve lavabolarda sıvı sabun, tuvalet kâğıdı, kâğıt havlu ve pedallı çöp kovası bulunması, kullanıcıların havuza girmeden duş alması ve ayak dezenfeksiyonundan geçmesi de aynı kaynakta zorunlu tutulur (HSGM; Yönetmelik Md. 8/1-c). Ayak dezenfeksiyon havuzu her gün boşaltılıp temizlenip yeniden doldurulur (TS 11899).
Kapasitenin hangi kısmı denetimde bağlayıcı?
Bu ayrım hesabı savunurken belirleyicidir. Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartlarına Dair Yönetmelik su kalitesi eşiklerini, ölçüm ve analiz sıklıklarını, personeli ve denetimi düzenler; devir daim süresi, filtrasyon hızı ve taze su miktarı yönetmelikte yer almaz. Bu üç konu standart düzeyindedir (Yönetmelik metni; TS 11899).
Pratikte iki katmanlı çalışmak gerekir: denetimde sorulacak değerler yönetmelikten, tesisi bu değerleri tutabilecek biçimde boyutlandıran hesaplar standarttan. Örneğin yönetmelik açık havuzda serbest kloru 1–3 mg/L bandında ister (Ek-4); bu bandı kalabalık bir öğleden sonra tutabilmek ise K faktörünü aşmayan bir debiye bağlıdır.
Halka açık havuzlarda kullanıcı kapasitesi ve doluluk ayrıca TS EN 15288-1 kapsamındadır; standart tasarım aşamasında kapasite, doluluk, görüş hatları ve su dağıtım etkinliğini ele alır (EN 15288-1:2018+A1:2024). EN 16713 serisi evsel havuzlar içindir ve site, otel veya tesis havuzuna uygulanmaz.
Kapasitenin işletme tarafına, personel ve kayıt yükümlülüklerine site havuzu işletme el kitabından ulaşabilirsiniz. Boyut ve donanım seçiminin yatırım maliyetine etkisini karşılaştırmak isterseniz havuz fiyatları sayfası kalem yapısını gösteriyor.
Sık sorulan sorular
100 m² havuza kaç kişi girer? Derinliği 0,60–1,35 m arasında olan sığ bir havuzda kişi başına 2,7 m² su yüzeyi gerektiği için anma yükü 37 kişidir. Aynı alan 1,35 m'den derin bir havuzda kişi başına 4,5 m² ile 22 kişiye düşer.
Havuz kapasitesi ile filtrasyon debisi arasındaki ilişki nedir? Yüklenebilme faktörü K, kişi sayısının tesis debisine oranıdır ve 0,6/m³ değerini aşamaz. Gerekli debi Q = N/K ile bulunur; klorlu sistemlerde K=0,5, ozonlu sistemlerde 0,6 alınır.
Çocuk havuzu kapasitesi nasıl hesaplanır? Derinliği 0,50 m'yi geçmeyen çocuk havuzlarında kişi başına 2 m² su yüzeyi esas alınır, yani anma yükü alanın yarısıdır. Çocuk havuzunda tesis debisi havuz alanına eşit m³/h değeri olarak alınır.
Havuza günde ne kadar taze su eklenmeli? TS 11899 taze su ilavesini yüzücü başına en az 30 litre/gün olarak verir. 74 kişilik anma yükü olan bir havuzda bu, günde yaklaşık 2,2 m³ ve 120 günlük sezonda 267 m³ demektir.
Kaç duş ve tuvalet gerekir? Sağlık Bakanlığı işletme kurallarına göre en az yirmi kişiye bir duş ve yirmi kişiye bir tuvalet bulunmalıdır. Tuvaletler soyunma odaları ve duşlara yakın konumlanır, sıvı sabun ve kâğıt havlu bulundurulur.
Kaynaklar
- TS 11899/Nisan 2007, Yüzme Havuzları — Suyun Hazırlanması, Teknik Yapım, Kontrol, Bakım ve İşletmesi İçin Genel Kurallar (PDF) — https://eforhavuz.com/pdf/tse.pdf
- Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Havuz Suları — https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/su-guvenligi/havuz-sulari.html
- Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartlarına Dair Yönetmelik (Resmî Gazete metni, PDF) — https://api.kmo.org.tr/uploads/portal/resimler/ekler/ca41479ac167979_ek.pdf
- Aynı yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair yönetmelik (PDF) — https://www.alsglobal.eu/media-tr/mevzuat/yuzme-havuzlarinin-tabi-olacagi-saglik-esaslari-hakkinda-yonetmelik.pdf
- EN 15288-1:2018+A1:2024 kaydı — https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/e257b2dc-7ea1-4e98-8985-f3f1adb8488b/en-15288-1-2018a1-2024
İlgili içerikler
- Site havuzu işletme el kitabı
- Havuz pompa debisi hesaplama
- Havuz hidrolik boyutlandırma
- Havuz filtre boyutu hesaplama
- Okul havuzu yaptırmak
- Havuz fiyatları
